IranSculpture.ir
تحقیقی - خبری - پژوهشی جامع ترین سایت تخصصی هنر مجسمه سازی ایران
بازگشت دوسالانه مجسمه سازی معاصر تهران / دوسالانه چهارم
[1] 2 .................................................................................. [گذری بر چهارمین دوسالانه مجسمه سازی معاصر تهران ]
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
گذری بر چهارمین دوسالانه مجسمه سازی معاصر تهران
علی شعار

عنوان :
نویسنده:
منبع:
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

یكشنبه است 12 تیرماه 1384. روزی كه در ساعت 17 در مؤسسه فرهنگی هنری صبا، چهارمین دوسالانه مجسمه سازی معاصر تهران به همراه مراسم بزرگداشت و نمایشگاه مروری بر آثار "استاد علی اكبر صنعتی" افتتاح می شود. دفتر روزنامه به محل افتتاح نمایشگاه بسیار نزدیك است و به همین دلیل از محل كارم مستقیم به دفتر می روم تا یكی دو ساعت بعد، از همان جا مستقیم به فرهنگستان صبا بروم ... هوا گرم است، آن چنان گرم كه چند لحظه ای بیشتر نمی توانی زیرآفتاب دوام بیاوری ...به دفتر كه می رسم سر و صورتی آب می زنم و نگاهی به اخبار دوسالانه كه خبرگزاری ها مخابره كرده اند، می اندازم كه یكی نظرم را جلب می كند؛"جام جم آن لاین" تیتر زده:كه "دوسالانه مجسمه سازی، هیچ داور خارجی ندارد". خبر تاریخ شنبه 11 تیرماه را دارد و آورده كه:"دبیر چهارمین دو سالانه مجسمه سازی تهران (سعید شهلاپور) روز گذشته آرام و بدون هیچ دغدغه به خبرنگاران گفت:داوران خارجی دوسالانه های داخلی چتربازانی هستند كه بی دلیل فضای هنری ایران را تخریب می كنند" و در انتهای مطلب نیز آورده كه:"او دلیل دعوت نكردن از داوران خارجی را آشنا نبودن آنها با فضای مجسمه سازی كشورمان دانست و گفت:علاوه بر این كه حضور داوران خارجی در دوره های قبلی موفق نبوده است، آنها همچون چترباز وارد فضای هنری كشورمان می شوند و نوعی اغتشاش هنری و ذهنی ایجاد می كنند".
با این پیش فرض به طرف محل افتتاحیه حركت می كنم و چند دقیقه ای به ساعت 17 مانده در فرهنگستان "صبا" هستم ولی خبری از افتتاحیه نیست. حتی از بچه های روابط عمومی موزه هنرهای معاصر كه قرار بود ساعت چهار و نیم در محل باشند خبری بدست نمی آید. از یكی از كسانی كه پشت میزی نشسته و مراجعان را راهنمایی می كند، از افتتاحیه می پرسم كه می گوید افتتاحیه ساعت پنج و نیم است. نیم ساعتی وقت دارم پس در سالن هایی كه فعلاً می توان وارد شد می گردم و نگاهی هم به حیاط فرهنگستان می اندازم كه تعدادی از مجسمه های بزرگ را درون آن گذاشته اند. وارد ساختمان اصلی می شوم كه آثار "استاد علی اكبر صنعتی" در آن به نمایش گذاشته شده و كسی مثل نگهبانان باستانی البته بدون زره و شمشیر و سپر، روبه روی در آن ایستاده. روی میزی، كتاب ها، دوهفته نامه "تندیس" ویژه چهارمین دوسالانه و پوستر رایگان بی ینال را گذاشته اند.
از میان جمعیت كه بیرون می آیم نگاهی به دستاوردهای خود می اندازم و یكی جلب نظر می كند؛ كتابی است زیبا در مورد "علی اكبر صنعتی". همان جا ورق می زنم و می خوانم:"استاد علی اكبر صنعتی". همان جا ورق می زنم و می خوانم:"استاد علی اكبر صنعتی، نقاش و مجسمه ساز شهیر و چیره دست ایرانی در سال 1295 در شهر كرمان متولد شد. وی یكی از كودكان پرورش یافته پرورشگاه صنعتی كرمان است. این پرورشگاه را حاج علی اكبر صنعتی در كرمان بنیان نهاد. او كه از آغاز به نقاشی علاقه مند بود به مدرسه كمال الملك وارد شد و پس از دوازده سال موفق به دریافت دانشنامه لیسانس شد.
وی پس از فراغت از تحصیل به كرمان بازگشت و به تربیت 40 تن از كودكان پرورشگاه پرداخت كه بعضی از آنان اكنون از نام آوران كشورند. در سال 1325 موزه ای در میدان امام خمینی ساخت و آن را به هلال احمر واگذار كرد. موزه دیگر در سال 1330 در خیابان كالج دایر كرد، كه تمام آثار آن را خود ساخته بود. این موزه بعدها به میدان راه آهن منتقل شد.
استاد صنعتی در طول 62 سال كار خود نزدیك به 1000 نگاره و 400 مجسمه خلق كرد. استاد درباره آثار خود چنین گفته:من با هر مجسمه، یك بار متولد شده ام. صنعتی از نخستین مجسمه سازان و نقاشان واقعگرای دوره معاصر و بنیانگذار نخستین موزه آثار هنری معاصر است.
ناگفته نماند، جدا از مهارت های به حق تحسین آمیز استاد در عرصه مجسمه سازی وی را باید بانی نگاه و شیوه تازه ای در حیطه نقاشی آبرنگ شناخت. شیوه استاد صنعتی را باید مكتبی دانست در عرصه نگاه تازه به نقاشی آبرنگ كه سبب شد هنرمندان بسیاری از نگاه و شیوه استاد صنعتی پیروی كنند." چند دقیقه ای به پنج و نیم از حاضران می خواهند كه به حیاط بروند تا مراسم افتتاحیه را از دست ندهند و من در این بین نوفرستی از دوستان روابط عمومی موزه ی هنرهای معاصر تهران را می بینم و با كمك او در نزدیك ترین محل به مكانی كه سخنران بالای پله ها و پشت میكروفن قرار می گیرد، می ایستم. افتتاحیه شروع می شود ولی آن قدرها هم نزدیك نیستم تا بتوانم حرفهای سخنرانان را ضبط كنم، نگاهی به اطراف می اندازم و "نوفرستی" را می بینم كه كناردست سخنران ایستاده و من هم از خدا خواسته ضبط را به او می دهم و او هم واكمن را در نزدیكترین فاصله به سخنران قرار می دهد.
اولین سخنران"سعید شهلاپور"، دبیر چهارمین دوسالانه است كه درباره این دوسالانه می گوید:"فعالیت های مقدماتی برای برپایی دوسالانه مجسمه سازی از شهریور سال گذشته آغاز شد و در این میان به دلیل كمبود بودجه و امكانات از كمكهای مالی مركز هنرهای تجسمی استفاده شد.... هفته آینده برگزیدگان دوسالانه در موزه هنرهای معاصر تهران معرفی و 10 جایزه از سوی شورای برگزاری دوسالانه و نهادهایی كه در این زمینه مشاركت داشتند، به آنان اهدا می شود. جایزه هیأت داوران به 6 برگزیده در دو بخش آزاد و "خیال ایرانی؛ افق جهانی" تعلق می گیرد و جایزه ای دیگر نیز با عنوان جایزه زیر 35 سال از سوی هیأت داوران به هنرمند برگزیده اعطاء می شود. در كنار برگزاری دوسالانه، نمایشگاه های مستقلی نیز از سوی فرهنگستان هنر برپا می شود كه درمهمترین آنها آثار "علی اكبر صنعتی"، مجسمه ساز پیشكسوت كشورمان مرور می شود. همچنین آثار "لیلت یركان"، "ناهید سالیانی"، مرحوم "سیروس قائم مقامی" و مرحوم"علی مددی"، نیز در نمایشگاه های دیگری مرور می شوند".
و سپس آماری ارایه می دهد از این دست كه:"تمام كسانی كه نام نویسی كرده اند 379 نفر بوده اند كه از این میان 227 نفر آقا و 152 نفر خانم بوده اند، شركت كنندگان شهرستانی 114 نفر، شركت كنندگان تهرانی 265 نفر، شركت كنندگان زیر 35 سال 241 نفر، پذیرفته شدگان زیر 35 سال 83 نفر، تعداد افراد پذیرفته شده در مرحله اول 96 نفر كه 8 نفر به دلایلی انصراف داده اند، تعداد افراد پذیرفته شده در مرحله دوم 56 نفر و تعداد كل افراد پذیرفته شده 142 نفر، تعداد كل آثار پذیرفته شده239 اثر؛ تعداد افراد شركت كننده در خارج از مسابقه 9 نفر با 14 اثر. كه در این قسمت مجسمه سازانی كه در سلسله مراتب تشكیلاتی بی ینال از هیأت مدیره انجمن گرفته تا شورای سیاستگذاری، یا دبیر و داوران قرار داشته اند، طبق مقررات بی ینال حق شركت در مسابقه را نداشتند.
سخنران بعدی"دكتر علیرضا سمیع آذر"، رییس مركز هنرهای تجسمی است كه او نیز در سخنرانی ای كوتاه درباره نمایشگاه، اظهار داشت:" این نمایشگاه بضاعت مجسمه سازی ایران است، و تقریباً تمامی مجسمه سازان ایرانی حداقل یك كار در این نمایشگاه دارند، جز عده اندكی از آنان كه به دلایل مختلف خارج افتاده اند. این مجموعه نشان می دهد كه مجسمه سازی ایران رشد چشمگیری داشته هم به لحاظ ذهنی و هم مفهومی و هم به لحاظ تكنیك و اجرا. هنر حجم سازی و مجسمه سازی ما چه در مفهوم معاصر آن و چه در مفهوم و درك مدرنیستی پیشرفت بسیار قابل توجهی داشته است و امیدوارم كه هزینه هایی كه هنرمندان برای خلق آثار هنری خود صرف كرده اند در آینده به شكلی بازگشت داشته باشد كه این چرخه در حد هیجانات اولیه باقی نماند و آثار هنرمندان فقط در آتلیه خودشان انبار نشود".
سمیع آذر جایگاه را به "دكتر بهمن نامور مطلق"، رییس فرهنگستان هنر می سپارد و در این زمان است كه خانمی از میان جمعیت اعتراض می كند:"هوا خیلی گرم است، می خواهیم برویم مجسمه ها را ببینیم" كه دكتر "نامور" در پاسخ می گوید:"من هم چون آثار را ندیده ام این اشتیاق را با شما تقسیم می كنم" و این گونه ادامه می دهد:"من افتتاح دوسالانه را به صورت توأمان با آثار استاد صنعتی و برخی دیگر از استادان بزرگ و جوانان را به فال نیك می گیرم و امیدوارم كه این پیوند به نماد رشد و توسعه در مجسمه سازی ما تبدیل شود و معتقدم كه بیان هنری در مجسمه سازی به اوج خود می رسد و هیچ تردیدی در استقبال از مجسمه سازی در ایران نباید داشته باشیم به این دلیل كه گروه بزرگ ایرانی، اسلامی هرگاه هر هنری را بیابد، اگر در سالهای اول نه، در سال های بعد در این هنر حلول می كند و هنر را بومی و خودی می كند. همان طور كه نماد بزرگ این هنر(استاد علی اكبر صنعتی) می گوید:من با هر مجسمه ای دوباره متولد می شوم، متكثر می شوم، پخش می شوم و جاودانه می گردم".
و در این لحظه از استاد "گنجینه" پدر هنر باتیك ایران می خواهند كه نمایشگاه را افتتاح كند و اوست كه به عنوان اولین نفر پای به سالن اصلی نمایشگاه می گذارد وهمه به دنبالش. من هم به دلیل این كه بالای پله ها و نزدیك در ورودی هستم به سرعت وارد می شوم تا درباره بی ینال با چند نفری گفتگو كنم... "هوشنگ مرادی كرمانی" را لحظه ای می بینم و بعد ناگهان غیبش می زند... "پری صابری" با دكتر "سمیع آذر"، خوش و بشی می كند و لحظاتی بعد دیگر نمی توان هیچ كدام از آن دو را یافت. در این میان "حبیب ا... صادقی" (نقاش) را می بینم و از وی درباره این كه این گونه بی ینال ها در جهانی شدن هنر مجسمه سازی ایران چه نقشی می تواند داشته باشد، می پرسم كه می گوید: "هر حركتی كه با عنوان هنر و از طریق هنرمند آغاز می شود در باطن خود به سمتی می رود كه جهانی را در بر بگیرد. معنای جهانی شدن آن تقسیم جغرافیایی و آن ادبیاتی است كه امروزه به نام جهانی شدن می شناسیم. ممكن است كه هیچ كدام از هنرمندان كه داعیه این حرف را دارند خود به این نتیجه نرسند، بستگی به سیر، صعود، شهود و شعور و آن سیر آفاق و انفسی دارد كه هنرمند در باطن خود دنبال می كند.
مولفه جهانی شدن با آن مولفه سیاسی و ادبیاتی كه تاریخ هنرنویسان معاصر به كار می برند، به نظر من، برابری نمی كند. هنرمند به سودای نگاهی فراتر از جهان خویشتن خویش و جغرافیای اجتماعی خودش حركت می كند و به دنبال این است كه برای همه كسانی كه معنای زیبایی و معنای تعالی را دنبال می كنند، حرف و پیامی داشته باشد، هنرمند برای رسیدن به این منطق، تلاش می كند".
چند قدمی آن طرفتر "ماندانا مقدم" (مجسمه ساز) كه به تازگی از بی ینال ونیز برگشته است، می بینم. او درباره این مسأله كه چقدر راه داریم تا بتوانیم آثارمان را در بی ینال های خارجی به نمایش بگذاریم، می گوید:"متأسفانه من تازه آمده ام ولی گمان می كنم كه همه جور كاری در این نمایشگاه می توان دید، مثل همه جای دنیا. اما موضوع، سیستم ارایه و سیستم برنامه ریزی است كه باید بهتر شود. ما تازه این راه را شروع كرده ایم، تنها دو سال است كه به بی ینال ونیز می رویم. مسلماً آثاری كه در آینده كار می كنیم بهتر و بهتر خواهد شد. البته این گونه سفرها حتی بر هیأت ژوریی كه آثار را انتخاب می كنند هم تأثیر می گذارد، اما مسلم است كه ما راه درازی در پیش داریم تا این كه سیستم های بهتری را پیدا كنیم. باید حرف زد و بحث كرد تا راه های بهتری برای آموزش پیدا شود تا هنرمندان آزادتر كار كنند. من گمان می كنم مهم این است كه در دانشگاه ها روشهای بهتر و جدیدتری برای آموزش پیدا و اجرا شود." استاد "مشهدی زاده" (نقاش) را در بین جمعی از دوستانش در مقابل مجسمه ای می بینم. او درباره تأثیر این گونه بی ینال ها پاسخ می دهد:"رشد فرهنگ و هنر مجسمه سازی در ایران با تكرار این گونه مراسم ها و اتفاقات می تواند

 [1] 2


فراخوان جشنواره های داخلی
فراخوان جشنواره های خارجی
100 سال مجسمه سازی نوین جهان
جشنواره های بین المللی
مقالاتی پیرامون هنر و زیبایی شناسی
معرفی کتاب
مقاله شناسی
پایان نامه های مجسمه سازی

اخبار انگلیسی
مقالات انگلیسی


درباره ما
تماس با ما
info@iransculpture.ir
IranSculpture@yahoo.com